Uszkodzenia nerwu kulszowego

Rwa kulszowa czyli ischias. Jest to często spotykany zespół bólo­wy w obszarze nerwu kulszowego. Ból rozpoczyna się zwykle w okoli­cy lędźwiowej i promieniuje wzdłuż nerwu do kończyny dolnej. Naj­częstszą przyczyną są zmiany w krążkach międzykręgowych, pro­wadzące do uwypuklenia tzw. jądra miażdżystego i ucisku na korzenie rdzeniowe wchodzące w skład nerwu kulszowego. Przyczyną mogą być też zmiany zwyrodnieniowe na brzegach kręgów i inne zniekształcenia tej okolicy kręgosłupa. Także zgrubienia niektórych więzadeł kręgów lub osłon korzeni mogą powodować ucisk korzeni. Niekiedy występuje proces zapalny z obrzmieniem i przekrwieniem sa­mych korzeni tego nerwu. Ból może wystąpić nagle po uniesieniu cię­żaru, nagłym ruchu, potknięciu się itp. Zdarza się, że przyczyną bólu jest oziębienie okolicy krzyżowo-lędźwiowej lub nawet zmiany warun­ków meteorologicznych.

Objawy. Chorobę niejednokrotnie zapoczątkowują postrzały, tzw. lumbago, czyli bóle obejmujące okolicę krzyżowo-lędźwiową z usztywnieniem i nadmiernym wyprostowaniem tej części kręgosłupa (odruchowe napięcie mięśni). Często współistnieje boczne skrzywienie kręgosłupa. Każdy ruch jest bolesny. Dołączają się później (albo poja­wiają od razu) bóle promieniujące wzdłuż tylno-bocznej strony uda i podudzia, które mogą dochodzić do stopy, zwykle jednostronnie. Do­legliwości są wyzwalane lub nasilane przez kaszel, napięcie mięśni brzucha (drażnienie na skutek wzrostu ciśnienia płynu mózgowo-rdze­niowego), uniesienie wyprostowanej kończyny, zgięcie głowy lub tuło­wia (mechanizm pociągania korzeni). Mogą dołączyć się też objawy uszkodzenia korzeni: osłabienie czucia (zwykle na tylnej lub bocznej powierzchni i na stopie), osłabienie siły mięśni podudzia i stopy (na­wet jej opadanie). W długotrwałym przebiegu choroby niekiedy dołą­cza się zanik i zwiotczenie mięśni podudzia (zmniejszenie obwodu w porównaniu ze zdrowym).

Przy chodzeniu chorzy oszczędzają zajętą kończynę, utrzymując ją w zgięciu, i unikają opierania się na pięcie. Ruchy wykonują powoli, bardzo ostrożnie. Zmiany chorobowe dotyczą najczęściej tarczy międzykręgowej IV i V kręgu lędźwiowego (L4 —L5) oraz między ostatnim kręgiem lędźwiowym i pierwszym krzyżowym (L5 – S,). Częstość na­wrotów i czas trwania dolegliwości są bardzo różne i zależą w znacz­nej mierze od przyczyn zespołu.

Rozpoznanie opiera się na badaniu neurologicznym (promienio­wanie bólu, lokalizacja zaburzeń czucia, zachowanie się odruchów) oraz radiologicznym badaniu kręgosłupa, które zwykle wykazuje obec­ność zmian zwyrodnieniowych, przewężenie przestrzeni międzykręgowych, asymetrię kręgów, zniszczenia lub złamania. Uszkodzenia mogą być również spowodowane zmianami nowotworowymi lub gruźlicą kręgów. Przy podejrzeniu uwypuklenia lub wypadnięcia krążka międzykręgowego (zwanego też tarczą, a potocznie dyskiem) badania ra­diologiczne wykonuje się po podaniu kontrastu w celu uwidocznienia korzeni rdzeniowych (radikulografia) lub stwierdzenia uwypu­klenia tarczy między kręgowej (mielografia).

Leczenie zachowawcze zwykłej rwy kulszowej w ostrym ok­resie polega na leżeniu na wznak na nieuginającym się podłożu (de­ska podłożona pod materac), niekiedy z nogami zgiętymi w stawach biodrowych i kolanowych prawie pod kątem prostym, przy podpartych łydkach. Podaje się leki przeciwbólowe i rozkurczowe, nierzadko przeciwzapalne, witaminy, niekiedy kortykosteroidy.

Zależnie od stanu i okresu choroby, stosuje się różne zabiegi re­habilitacyjne: masaż mięśni przykręgosłupowych i kończyny, ćwiczenia rozluźniające, wyciąg, a także zabiegi fizykoterapeutyczne: nagrzewania (np. diatermia, solux), ultradźwięki, jontoforeza, specjalne kąpiele. W późniejszym okresie zaleca się układ regularnych ćwi­czeń korekcyjnych i wzmacniających mięśnie przykręgosłupowe oraz brzucha.

Leczenie operacyjne polega na usunięciu zwyrodniałego krążka międzykręgowego. Wskazaniem do leczenia operacyjnego są częste nawroty dolegliwości bólowych, uporczywe utrzymywanie się bólów i narastanie objawów uszkodzenia korzeni (zwłaszcza niedowła­dów), mimo dłuższego leczenia.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.