Cholera

Chorobę wywołuje przecinkowiec cholery, pałeczka często podobna do przecinka, występująca w dwóch biotypach. Jeden z nich (Vibrio cholerne) dominował w dawnych epidemiach i był stale roz­przestrzeniony na Półwyspie Indyjskim. Ostatnio rozpowszechnił się szeroko i jest częściej spotykany przecinkowiec typu El Tor, bardziej oporny na czynniki fizykochemiczne środowiska. Zasięg geograficzny epidemii na świecie nie zmniejsza się. W ostatnich latach wystąpiły epidemie również w krajach europejskich: ZSRR, CSRS, Włoszech, Portugalii, Hiszpanii. W Polsce cholera nie występuje od 1922 r., lecz w każdej chwili może być zawleczona, zwłaszcza drogą lotniczą (jeden przypadek zanotowano w 1981 r. w Warszawie). Źródłem zakażenia jest człowiek chory lub nosiciel w okresie pochorobowym. Nosiciel­stwo spotyka się również u osób zdrowych, które mają styczność z oso­bami chorymi. Zakażenie jest przenoszone przez pokarm, wodę, a tak­że za pośrednictwem przedmiotów używanych przez chorych. Podat­ność na chorobę jest wysoka. W powstaniu choroby główną rolę od­grywa enterotoksyna przecinkowca, działająca zaburzająco na trans­port wody i elektrolitów poprzez ścianę jelita cienkiego. Okres wylę­gania wynosi od kilku godzin do 5 dni.

Objawy. Choroba ma nagły początek i gwałtowny przebieg bezgorączkowy, z szybko narastającą biegunką, bez bólów brzucha. Stolce szybko tracą charakter kałowy i przybierają wygląd wodnisto-ryżowaty, są wydalane bez parcia w dużych ilościach (kilka, kilkanaście lub nawet więcej litrów w ciągu doby). Obok biegunki charakterystyczne są obfite chlustające (jak fontanna) wymioty bez poprzedzających nudności. Silne odwodnienie i utrata elektrolitów powodują suchość błon śluzowych i skóry, kurczowe bóle mięśni i prowadzą do zapaści oraz bezmoczu, co może się skończyć śmiercią. Często choroba ma przebieg łagodniejszy lub nawet zupełnie lekki, przypominający zatru­cie enterotoksyną gronkowcową. Bardzo rzadko przebieg jest piorunu­jący, gdy z powodu porażenia jelit brak jest biegunki (postać sucha); przy bardzo silnym zatruciu organizmu zgon następuje w ciągu kilku godzin. Wywiad epidemiologiczny i zespół objawów pozwalają na pow­zięcie podejrzenia choroby, lecz rozpoznanie ustala się w oparciu o badanie bakteriologiczne stolców i wymiocin.

Postępowanie. Każdy przypadek podejrzenia lub rozpoznania cholery wymaga natychmiastowego zgłoszenia (np. telefonicznie) wo­jewódzkiemu inspektorowi sanitarnemu lub dyżurnemu lekarzowi wo­jewódzkiemu. Lekarz badający chorego wydaje zakaz opuszczania przez chorego i osoby ze stycznością z nim pomieszczenia oraz wstępu do tego pomieszczenia innym osobom. Następuje od razu przymusowe leczenie szpitalne na oddziale wskazanym przez władze, jak również izolacja osób ze styczności z chorym w tzw. izolatorium w celu obserwacji lekarskiej w ciągu co najmniej 5 dni (ścisła kwarantanna). Przepisy międzynarodowe przewidują zgłoszenia telegraficzne przez władze państwowe do Światowej Organizacji Zdrowia.

Leczenie. W pierwszym okresie najważniejsze jest uzupełnianie strat płynów ustrojowych i elektrolitów. Stosuje się „kroplówki” roz­tworów wodnych zawierających elektrolity (chlorek sodu, potasu, kwaśny węglan sodu). Po wyprowadzeniu chorego ze wstrząsu – le­czenie antybiotykami.

Leczenie dietetyczne jest zbliżone do żywienia chorych z czerwonką lub z zatruciem pokarmowym. Istnieje możliwość uodpor­nienia szczepionką z zabitym zarazkiem, lecz odporność jest krótko­trwała (do 6 miesięcy).

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.