Gruźlica

Gruźlica, dawniej nazywana tuberkulozą, jest chorobą za­kaźną wywołaną przez prątki gruźlicy, zwane od nazwiska ich od­krywcy prątkami Kocha. Nazwa choroby wywodzi się od charaktery­stycznych zmian odczynowych na prątki, tzw. gruzełków, tj. guz­ków wielkości główki szpilki, rozsianych w narządach dotkniętych chorobą. Gruzełki nie są unaczynione (nie dopływa do nich krew) i kiedy osiągną wielkość paru mm obumierają; dochodzi do powstawa­nia miejscowej martwicy typu serowatego.

  • Prątek gruźliczy

Prątek gruźliczy (Mycobacterium tuberculosis) jest bakterią kwasooporną, Gram-dodatnią, rozpoznawaną pod mikroskopem w ba­daniu bezpośrednim. W celu potwierdzenia żywotności prątków lub w ogóle wykrycia ich w badanym materiale, oprócz badania bezpośred­niego pod mikroskopem wykonuje się posiewy badanych materiałów na odpowiednie podłoża. Metoda ta pozwala na wykrycie bardzo ma­łej ilości prątków i potwierdzenie ich obecności nawet przy ujemnych badaniach bezpośrednich. Z powodu powolnego wzrostu prątków gruź­licy, czym odróżniają się one m.in. od innych bakterii, na dodatni wy­nik hodowli czeka się zwykle 6-10, a nawet do 12 tygodni.

Spośród bardzo licznych prątków najbardziej chorobotwórcze dla człowieka są dwa typy i one najczęściej wywołują gruźlicę płuc i in­nych narządów. Są to prątek ludzki i prątek bydlęcy. Znacznie rzadziej patogenne dla człowieka mogą być prątki: ptasi i tzw. prątki niegruźlicze, dawniej zwane „atypowymi”. Charakterystyczną cechą prątków gruźlicy jest ich bardzo duża wy­trzymałość na różne czynniki zewnętrzne, co stwarza dodatkowe trudności w zwalczaniu tej choroby. Na przykład w wyschniętej plwocinie mogą żyć kilka miesięcy chronione przez warstwę otaczającego śluzu, na kartkach książek, na ubraniu zachowują żywotność i chorobotwór­czość przez kilka dni. Również słabo reagują na silne kwasy, np. pod działaniem 15 — 30% kwasu siarkowego giną dopiero po kilkudziesię­ciu minutach. Skutecznie natomiast są niszczone przez promienie sło­neczne już w ciągu 5-10 min, a ze środków odkażających przez chlo­raminę – jej 5% roztwór dodany do spluwaczki z plwociną zakażoną prątkami zabija je w ciągu 4 godz. W warunkach życia rodzinnego, je­żeli osoba prątkująca nie może być przez jakiś czas odosobniona, np. w szpitalu lub sanatorium, najlepszym sposobem niszczenia zakażonej plwociny jest zbieranie jej do papierowych spluwaczek i codzienne pa­lenie.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.