Psychoterapia

Psychoterapia jest metodą leczenia wykorzystującą oddziaływanie psychologiczne.

Istotą psychoterapii jest nasycony emocjonalnie i wzbudzający nadzieję kontakt między leczącym (terapeutą) a pacjentem, w czasie którego terapeuta dobierając umiejętnie słowa i działa­nia stara się pomóc choremu w jego cierpieniu. Istnieją cztery podstwowe źródła inspiracji: teoria psychoanalityczna, behawiorystyczna, interpersonalna i tzw. „zdrowy rozsądek”, dające początek wielu róż­norodnym podejściom psychoterapeutycznym stosowanym w praktyce. Każda z nich w specyficzny sposób wzbudza nadzieje chorego, wyjaś­nia jego trudności, wskazuje drogę ich przezwyciężania i mobilizuje do podjęcia koniecznego wysiłku. Podejścia różnią się obieranym ce­lem i proponowanymi zasadami postępowania.

Cele psychoterapii mogą być mniej lub bardziej ambitne.

  1. Nawiązanie umiejętnego, pogłębionego kontaktu z chorym, tzw. kontakt psychoterapeutyczny, to najprostsza forma oddzia­ływania. Może być pomocny terapeucie w leczeniu chorego. Chodzi tu raczej o życzliwą, rzeczową i rozumiejącą postawę niż o umiejętności specjalistyczne. Ta forma oddziaływania może znaleźć zastosowanie w medycynie ogólnej. W psychiatrii wykorzystuje się ją tam, gdzie am­bitniejsza psychoterapia jest zbędna lub niemożliwa.
  2. Podtrzymywanie zdrowych składników osobowości i wspieranie chorego w jego wysiłkach przystosowawczych, czyli psychotera­pia podtrzymująca, to postępowanie potrzebne w wielu głęb­szych zaburzeniach, gdy działanie leków wymaga uzupełnienia oddzia­ływaniem ułatwiającym choremu przetrwanie zaburzeń i zapobiegają­cym ich utrwaleniu się. Stosuje się różne formy aktywności w celu lepszego samopoznania się, zdobycia nowych doświadczeń, opanowa­nia umiejętności lub wypracowania postaw: dyskusje, ruch, insceniza­cje, zabawy, pracę, muzykę, twórczość plastyczną i inne.
  3. Zmiana istotnych cech osobowości warunkujących powstawanie zaburzeń, czyli psychoterapia rekonstruująca, to wyspe­cjalizowana forma psychoterapii zmierzająca do gruntownego posze­rzenia wiedzy chorego o sobie, skłonienia go do rewizji i zmiany spra­wiających trudności postaw, nawyków i systemu wartości oraz do utrwalenia tych zmian. Stosowana jest głównie w leczeniu zaburzeń nerwicowych.

Zasady stosowania psychoterapii są bardzo różnorodne.

  1. Psychoterapia indywidualna polega na pracy jednego psychoterapeuty z jednym pacjentem. Pogłębia to silnie wzajemny ich związek oraz wzmacnia wynikające stąd argumenty i doświadczenia. W psychoterapii grupowej uczestniczy kilku pacjentów oraz jeden lub kilku terapeutów. Udostępnia to psychoterapię większej licz­bie chorych, powiększa możliwości wymiany doświadczeń oraz umożli­wia korzystanie z wpływu zjawisk związanych z tworzeniem się i od­działywaniem więzi grupowej.
  2. Czas trwania psychoterapii wynosi tygodnie, miesiące lub nawet lata. Czas efektywnego kontaktu waha się od kilku do kikuset godzin.
  3. Terapeuci różnią się między sobą stopniem przejawianej wo­bec chorych aktywności, tolerancji, bezpośredniości, a także bardziej emocjonalnym lub intelektualnym stylem pracy. Różnią się też — od­powiednio do uznawanej koncepcji teoretycznej — językiem, sposo­bem bycia.
  4. W związku z tym oczekują oni od swoich pacjentów różnego stop­nia: aktywności lub bierności, szczerości albo maskowania uczuć, spontaniczności lub dyscypliny, samodzielności albo podporządkowa­nia, nastawienia twórczego lub treningowego.
  5. Tematem spotkań mogą być: doświadczenia z przeszłości, aktualne trudności albo plany na przyszłość. Mogą być omawiane sprawy życia codziennego (dom, rodzina, praca), problemy związane z chorobą, a czasem źródła i mechanizmy przeżywanych objawów. Przed­miotem zainteresowania mogą też stać się marzenia senne, świat fan­tazji chorego. Praca nad tymi tematami może być prowadzona przy użyciu słów albo bez ich udziału, za pośrednictwem ruchu, ekspresji uczuć, kontaktu. Problemy mogą być poruszane wprost lub w formie symbolicznej – poprzez inscenizacje dramatyczne i pantomimiczne, korzystanie z symboliki muzycznej, plastycznej. Tematy pojawiają się spontanicznie albo wskutek oddziaływania proponowanych zadań: ry­sowania, odgrywania ról, wysiłku fizycznego, wyobrażeń na jawie, swobodnego kojarzenia, relaksacji mięśniowej, analizy snów, uczenia się itp.
  6. Niezależnie od różności tematyki, środki oddziaływania są podobne. Stanowią je: perswazja, doświadczenia emocjonalne i trening umiejętności. Perswazja może różnić się stopniem racjo­nalności argumentów, bezpośredniości podawanych sugestii i siłą wy­wieranego przy tym nacisku. Doświadczenia emocjonalne bywają dawkowane z umiarem lub gwałtownie, czasem na zasadzie wstrząsu. Trening umiejętności dotyczyć może umiejętności pozytywnych, umiejętności unikania sytuacji trudnych lub oswajania się z sytuacjami nieuniknionymi.
Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.