Uzależnienie od alkoholu

Jest to uzależnienie o największym zasięgu i największej szkodli­wości społecznej. Liczbę uzależnionych od alkoholu szacuje się w Polsce na ok. 3 min osób.

Objawy i przebieg. Uzależnienie poprzedzone jest zwykle okresem nadmiernego picia, w którym alkohol zaczyna stopniowo kształtować zainteresowania, zajęcia i plany pijącego. Wstępem do uzależnienia jest poczucie ulgi towarzyszące piciu oraz rosnąca ilość alkoholu ko­niecznego do jej osiągnięcia. Zwiastunami rozpoczynającego się uzależnienia są epizody niepamięci pokrywającej okresy nietrzeźwości („przerwy w życiorysie”). Myślenie o alkoholu staje się stałym skład­nikiem dnia, a fakt zależności — dostrzegalny dla pijącego. Rodzi się poczucie winy powodujące unikanie rozmów o alkoholu i picie w taje­mnicy. Momentem krytycznym w kształtowaniu się uzależnie­nia jest utrata kontroli nad piciem, tj. niemożność jego zaprzestania powodująca picie aż do wystąpienia poważnych objawów zatrucia lub innych powikłań. Takie okresy picia mogą być oddzielone dłuższymi okresami niepicia, lecz każdy wypity kieliszek sprowadza następny ciąg picia. Następuje osłabienie lub zerwanie więzi uczuciowych i kontaktu z otoczeniem rodzinnym, zawodowym, towarzyskim. Pijący szuka winnych i wyjaśnień — oskarża otoczenie, bywa arogancki i agresywny, często traci pracę, źródła utrzymania. Otoczenie przestaje go tolerować, zaczyna potępiać, izolować, karać.

Przewlekłe uzależnienie zaczyna się wraz z regular­nym piciem na czczo („klin”), co wiąże się z koniecznością stałego picia i poszukiwania alkoholu, czasem także w postaci nie przeznaczo­nej do spożycia. Postępuje upadek biologiczny, osobowościowy i spo­łeczny. Występują powikłania cielesne — nieżyt żołądka, mar­skość wątroby, następstwa zaburzeń wchłaniania w uszkodzonych jeli­tach: niedożywienie, wyniszczenie, spadek odporności, zapalenie ner­wów (polineuropatie) i mięśni (miopatie). Przejawem uszkodzenia móz­gu są różnorodne ostre i przewlekła zaburzenia psychiczne — majaczenie, halucynoza, encefalopatia, zespół amnestyczny, otępienie. Nierzadko występują też powodowane rosnącymi trudnościami życio­wymi zaburzenia reaktywne. Postępuje utrata bardziej złożonych po­trzeb i zainteresowań, spłycenie uczuciowości, rezygnacja z wielu war­tości i zasad moralnych. Pogłębia się izolacja, osamotnienie, utrata środków utrzymania. Czasem dochodzi do włóczęgostwa, konfliktów z prawem. Człowiek stacza się na margines życia.

Przyczyny. Rozpowszechnianiu alkoholizmu sprzyjają różne uwa­runkowania środowiskowe (obyczajowy i środowiskowy „przymus” pi­cia, łatwa osiągalność alkoholu, niekorzystny wzorzec picia), które nakładają się na osobowościowe i fizjologiczne uwarunkowania indy­widualne.

Leczenie. Po odtruciu chorego zasadniczą metodą postępowania jest psychoterapia (podtrzymująca, rekonstruująca) wraz z róż­nymi metodami terapii społecznej. Niekiedy psychoterapię wspomagają leki ułatwiające utrzymanie abstynencji lub leki przeciwdziałające psychicznym i somatycznym powikłaniom uzależnienia. Le­czenie prowadzone jest w poradniach odwykowych albo w oddziałach i zakładach odwykowych. Istnieją też dzienne i nocne oddziały odwy­kowe. Działają kluby „abstynentów” i „anonimowych alkoholików” (AA) organizujące rodzaj koleżeńskiej pomocy dla zagrożonych powro­tem do nałogu. Poważną trudność w leczeniu stanowi bezkrytyczna postawa wielu chorych i ich niechęć do podjęcia leczenia. W myśl po­stanowień ustawy „O wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu al­koholizmowi” osoby, które „w związku z nadużywaniem al­koholu powodują rozkład życia rodzinnego, demoralizację nieletnich, uchylają się od pracy albo systematycznie zakłócają spokój lub porzą­dek publiczny”, mogą zostać zobowiązane przez sąd — na wniosek ko­misji do spraw przeciwdziałania alkoholizmowi lub prokuratora — do leczenia w poradni lub zakładzie odwykowym. Na okres leczenia sąd może wyznaczyć kuratora.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.